Cholesterol to organiczny związek chemiczny, lipid z grupy steroidów zaliczany także do alkoholi.

Jego pochodne występują w błonie każdej komórki zwierzęcej, działając na nią stabilizująco i decydując o wielu jej własnościach. Potocznie cholesterolem nazywa się obecne w osoczu krwi pokrewne substancje lipidowe – lipoproteiny.

Cholesterol jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania. Częściowo powstaje w samym organizmie, przede wszystkim w wątrobie, a częściowo pochodzi z pożywienia. Stanowi on substrat do syntezy wielu ważnych biologicznie czynnych cząsteczek takich jak na przykład hormony płciowe, witamina D i jej metabolity, niektóre alkaloidy, glikozydy nasercowe czy kwasy żółciowe.
W organizmie człowieka cholesterol występuje w tkankach i w osoczu. Jego przeciętna ilość jest oceniana na ok. 140 g, zaś podwyższony poziom w surowicy krwi to hipercholesterolemia. Grozi ona wystąpieniem chorób układu sercowo-naczyniowego. Do oceny ryzyka wystąpienia którejś z nich wykonuje się badanie nazywane lipidogramem, które obejmuje:

  • stężenie cholesterolu całkowitego,
  • stężenie cholesterolu HDL,
  • stężenie cholesterolu LDL,
  • stężenie trójglicerydów.

Według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego za nieprawidłowe uznaje się następujące stężenia:

  • cholesterolu LDL ≥3,0 mmol/l (115 mg/dl)
  • cholesterolu całkowitego ≥5,0 mmol/l (190 mg/dl)

Osoby obciążone ryzykiem sercowo-naczyniowym (wskaźnik SCORE ≥5%), chorobą niedokrwienną serca lub cukrzycą powinny zachować dodatkową profilaktykę oraz docelowo starać się uzyskać jeszcze niższe stężenie cholesterolu:

  • cholesterolu LDL poniżej 2,5 mmol/l (100 mg/dl)
  • cholesterolu całkowitego (TC) poniżej 4,5 mmol/l (175 mg/dl)

Podwyższony poziom cholesterolu w osoczu krwi może wynikać z defekt jednego genu (tak jest w przypadku hipercholesterolemii rodzinnej i rodzinnego defektu apolipoproteiny B100) lub wielu genów (hipercholesterolemia wielogenowa). Na ujawnienie się hipercholesterolemii wielogenowej wpływa również nieprawidłowa dieta. Wówczas mamy do czynienia z hipercholesterolemią pierwotną. W innym wypadku może być to wynik stosowania leków (progestagenów, glikokortykosteroidów, inhibitorów proteaz stosowanych w leczeniu zakażenia HIV, tiazydowych leków moczopędnych, niektórych beta-blokerów) lub skutkiem takich chorób jak niedoczynności tarczycy, zespół nerczycowego, chorób wątroby przebiegających z cholestazą (zwiększenie stężenia kwasów żółciowych we krwi i tkankach).

Hipercholesterolemia - jak ją rozpoznać

Zwykle na początku objawy związane z podwyższonym poziomem cholesterolu są niebolesne, dopiero ich skutki w postaci choroby niedokrwiennej serca, chromania przestankowego (bóle nóg w czasie chodzenia) udaru mózgu, czy zawału serca dają o sobie znać.
Do objawów widocznych należą natomiast przede wszystkim:

  • żółtaki płaskie powiek
  • żółtaki ścięgna Achillesa
  • żółtaki guzowate
  • żółtaki wyniosłe skórne
  • rąbek starczy rogówki.

Inną dobrze widoczną cechą może być otyłość.

Hipercholesterolemia i jej konsekwencje

Cholesterol – to metodyczny, niewidzialny zabójca – a ściślej mówiąc wspólnik zbrodni, faktor intensywnie przyczyniający się do tragedii. Choroby serca i naczyń stanowią główny problem zdrowotny w Polsce. Są przyczyną prawie połowy zgonów (w 2009 r. - 178 tys.), zaś w wieku aktywności zawodowej (20-64 lata) - 28%. To co drugi zgon w Polsce. Ogromna liczba. Cholesterol to nie tylko sprawca zawałów i udarów, ale również innych schorzeń naczyniowych - jak miażdżyca, choroba wieńcowa czy choroba niedokrwienna kończyn, które przynoszą również fatalne skutki. Wysoki cholesterol zabija statystycznie co 4 minuty. Odchodzą ludzie w kwiecie wieku i możliwości produkcyjnych. Rocznie w Polsce z powodu podwyższonego poziomu cholesterolu i jego następstw umiera 170 000 osób.

Z wysokim cholesterolem można wygrać!

Wysoki cholesterol to nie wyrok. To znak ostrzegawczy, czerwona lampka. Gdy ją zlekceważysz, może czekać Cię śmierć. Jeżeli jednak podejmiesz świadome działania – możesz liczyć na wygraną. Znak ostrzegawczy to niekorzystny wynik na Twoim lipidogramie (wyniku badań).

Jak zwalczyć wysoki cholesterol?

Należy przede wszystkim obudzić w sobie świadomość jego konsekwencji. Program „Mam dobry cholesterol” obejmuje przewartościowanie stylu życia Polaków w wieku ryzyka w trzech głównych obszarach: diety, ćwiczeń fizycznych, podejścia do badań. „Mam dobry cholesterol” zadba o jeszcze jeden ważny czynnik – wyrobienie wytrwałości. Bo każdy z nas jest inny i każdy z nas musi znaleźć na siebie sposób, aby wytrwać w postanowieniu – oswoić się ze zdrową dietą, wyrobić nawyk regularnych ćwiczeń i kontrolowania swojego zdrowia. Nie wolno rezygnować.

Artykuły

  • Ruch

    Dlaczego nordic walking jest lepsze od zwykłego marszu?

    Nordic walking to nic innego jak rytmiczne maszerowanie ze specjalnymi kijkami, które doskonale wpływa na rozwój mięśni, dodatkowo zmniejszając obciążenie kolan i kręgosłupa. Jest to sport niezwykły. Może uprawiać go każdy, bez względu na wiek, masę ciała, czy choroby, o każdej porze roku.

    Więcej…
sportmalyyyy.jpg
  • Dieta

    Zasady zdrowego żywienia

    mgr Dominika Wnęk

    dietetyk
    Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum

    Kilka ważnych zasad zdrowego żywienia

    Odżywiaj się regularnie

    Należy spożywać przynajmniej 3 podstawowe posiłki dziennie (I śniadanie, obiad, kolacja), a jeszcze zdrowiej będzie dołączyć dwie przekąski (II śniadanie i podwieczorek). 

    Więcej…
zdrowe-zywieniaSMALL.jpg

Pomagają nam